15 juni 2026
Toogdag voor de Wadden
Foto door Arjan Sijtsma
Deze foto is gemaakt aan het Wad bij Ternaard, waar het zeekraal in de herfst dieprood kleurt. Tijdens de Groene Camera 2026, een prestigieuze jaarlijkse fotowedstrijd voor natuurfotografen uit Nederland en België, werd dit beeld in de categorie “landschappen” bekroond met een “eervolle vermelding” (plaats 3 t/m 7).
Arjan: “Je ogen worden via de slenk door een weids landschap van zeekraal naar de opvliegende vogels getrokken, die prachtig afsteken tegen de inktzwarte lucht. De zon die op het juiste moment de gelegenheid krijgt om het landschap te belichten, zorgt ervoor dat de kleuren eruit springen en het beeld tot leven komt.”
Sinds 2014 houdt hij zich in zijn vrije tijd bezig met landschapsfotografie, met een passie voor het Wad.
“Ik houd enorm van de natuur en de weidse landschappen. Het liefst leg ik vast wat de Waddenzee achterlaat als ze zich terugtrekt en een scala aan lijnen, geulen en groeven in de zeebodem tekent.”
Arjan geeft workshops aan het Wad en organiseert fotografietochten naar Engelsmanplaat en Schiermonnikoog. Sinds twee jaar werkt hij als professioneel fotograaf.
Hij wil ook zijn cursisten laten ervaren hoe bijzonder en kwetsbaar het Waddengebied is. Zo hoopt hij bij te dragen aan meer betrokkenheid bij dit unieke werelderfgoed.
Naast zijn werk als fotograaf doorkruist Arjan als buschauffeur dagelijks het Waddengebied, van Groningen tot de Kop van Noord-Holland.
Bezoek hier de website van Arjan: www.arjansijtsma.nl
Kennissessie 1
NL2100: Waddenkust als lerend landschap
Hoe ziet een toekomstbestendig kustlandschap eruit — en welke rol spelen wij daarin?
In deze actieve workshop duiken we samen in de relatie tussen mens, bodem, water en landschap. Aan de hand van een korte introductie nemen we je mee in de belangrijkste inzichten uit het onderzoek: natuurlijke processen moeten opnieuw de basis vormen van hoe we ons land gebruiken en inrichten.
Maar deze sessie draait niet om luisteren alleen.
In kleine groepen werk je zelf aan een voorstel voor een experiment binnen het gebied. Wat willen we onderzoeken? Waar? Met wie? En vooral: waarom?
Vervolgens presenteert iedere groep haar idee in één minuut aan de ‘gebiedscommissie’, die live een keuze maakt welk experiment doorgaat. Een speelse en interactieve manier om samen te ervaren hoe een adaptief kustlandschap ontstaat: al lerend, experimenterend en samen beslissend.
Een workshop voor iedereen die nieuwsgierig is naar de toekomst van ons landschap — en wil ervaren dat we dat landschap samen blijven vormen.
“Het landschap, dat zijn wij.”
Duur: 45 minuten
Maximaal: 25 deelnemers
Actief, interactief en gericht op samen denken én doen
Kennissessie 2
Nederland in 2120
Hoe kijken we verder vooruit dan de waan van de dag — en waarom is dat juist nu noodzakelijk?
In deze inspirerende kennissessie nemen we je mee naar Nederland in 2120. Niet om de toekomst te voorspellen, maar om samen stil te staan bij de keuzes die we vandaag maken — en de impact daarvan op de generaties na ons.
Aan de hand van toekomstbeelden, maatschappelijke ontwikkelingen en concrete voorbeelden verkennen we het belang van lange termijn denken binnen actuele vraagstukken rondom landschap, leefomgeving en ruimtelijke inrichting. Want hoe maak je vandaag besluiten die ook morgen nog waardevol zijn?
De sessie combineert een inspirerende lezing met een interactief gesprek. Samen onderzoeken we hoe toekomstdenken kan helpen om anders naar uitdagingen van nu te kijken — en welke rol ieder van ons daarin speelt.
Een sessie voor iedereen die verder wil kijken dan de korte termijn en nieuwsgierig is naar de wereld die we samen nalaten.
“De toekomst begint vandaag.”
Kennissessie 3
Ruimte voor de Wadden.
De routekaart Kust en Klimaat is een handelingsperspectief van het Uitvoeringsprogramma Waddengebied 2021-2026 voor de volgende onderdelen:
| ➜ T2 Transitie naar een integrale ontwikkeling van de kust: noordelijke kustprovincies |
| ➜ T4 Transitie naar een klimaatadaptief waddengebied: noordelijke kustwaterschappen |
| ➜ UP19 Ontwikkeling zoetwaterstrategie landbouw: agrarische sector |
In het BOW van november 2025 is afgesproken in overleg met Stakeholders in het Waddengebied deze drie onderdelen in samenhang nader uit te werken in een Plan van Aanpak. Een werkgroep met daarin de Provincies, Noordelijke Kustwaterschappen, de landbouw, Ministeries I&W, LVVN en de Vereniging van Waddenzeegemeenten werkt hier momenteel aan. De eerder opgestelde praatplaat dient daarbij niet als inhoudelijk besluitstuk, maar als discussiestuk. We gaan op de Waddentoogdag graag met u in gesprek over dit discussiestuk en de wijze waarop besluitvorming en uitvoering de komende jaren kan worden georganiseerd. We denken daarbij mogelijk aan een Omgevingsprogramma en kijken daarbij ook naar ervaringen elders in Nederland zoals de aanpak Ruimte voor de rivier. Inhoudelijk is er veel raakvlak met de kennissessies 1 en 2, maar bij kennissessie 3 gaat het gesprek vooral over de vertaling naar de praktijk en het zorgen voor handelingsperspectief in het hier en nu: wat ervoor nodig om aan de hand van de aanstaande dijkversterkingstrajecten niet alleen kustveiligheid, maar ook andere belangen als landbouw en natuur vooruit te helpen vanuit een Waddenbrede insteek?
Voor de toekomstige waterveiligheid gaat het beleid, waaronder de Agenda voor het Waddengebied, maar ook het Nationaal Waterprogramma uit van duurzame waterkerende landschappen en adaptieve dijken.
Dit vraagt een Waddenbrede, integrale insteek vanuit een kustzonebenadering in plaats van sectorale kaders en de huidige harde grenzen langs de kustlijn.
Het Europees en Nationaal beleid gaat, mede op basis van onderzoeken als “ruimte voor zeespiegelstijging”, uit van een toekomstgerichte, adaptieve insteek op basis van nature based solutions.
Maar dit is (nog) niet uitvoeringsgericht vertaald in wet- en regelgeving waardoor we nu bij de integrale aanpak van dijkversterkingstrajecten op projectniveau te weinig vooruitgang boeken.
Binnen de Routekaart Kust en Klimaat willen we de te maken beleidskeuzen / aan te passen regelgeving op nationaal en interprovinciaal niveau identificeren.
En aangeven welke besluiten daarvoor op welke termijn en door wie moeten worden genomen.
Excursie 1
Rondvaart reddingsboot Reddingsmuseum
Het Nationaal Reddingsmuseum is trots op haar varend historisch erfgoed. Tijdens de Toogdag zullen er meerdere vaartochten zijn door de prachtige binnenhaven. Je vaart mee op de historische reddingboten.
⏱ Duur: 30 minuten
👥 Maximaal: 12 deelnemers
Excursie 2
Havenwandeling
Willemsoord, een historische marinewerf in Den Helder. Tijdens de toogdag zijn hier een groot aantal innovaties en projecten te bezoeken. Onder begeleiding van een gids kunt u de mogelijkheid krijgen hier een bezoek aan te brengen.
⏱ Duur: 45 minuten
👥 Maximaal: 15 deelnemers
Contact
Heeft u vragen of wilt u iets kwijt?
Mail dan naar info@toogdagwadden.nl
